W sobotę, 8 kwietnia, o godz. 16.00, na Plebanii – odbył się wieczór zborowy z prelekcjami o historii należącego do naszej parafii zabytkowego cmentarza ewangelickiego w Orzeszkowie.

Orzeszkowo znajduje się w Wielkopolsce, na terenie gminy Kwilcz, w powiecie międzychodzkim. W miejscowości tej została założona w roku 1646 parafia ewangelicko-reformowana (byli to głównie potomkowie Braci Czeskich). Początkowo używano dawnego kościoła katolickiego, ale - po ponownym przejęciu go przez katolików - wybudowano własny, w 1788 r.

Prelekcję o historii cmentarza i lokalnego zboru ewangelickiego, podczas naszego wieczoru parafialnego wygłosiła zaproszona przez nas Pani Joanna Wałkomska, doktorantka Uniwersytetu Poznańskiego, a jednocześnie osoba żywo zaangażowana w realizację programu edukacyjnego, związanego z naszym cmentarzem (o tym poniżej).

Warto zwrócić uwagę, że cmentarz w Orzeszkowie, choć współcześnie bardzo zaniedbany, jest miejscem pasjonującej historii nie tylko lokalnego zboru ewangelickiego, ale - poprzez groby ważnych postaci dla Wielkopolski - jest także ważnym pomnikiem historii regionu.

Na szczególną uwagę zasługuje pochowany na tym cmentarzu Jan Wilhelm Kassjusz (1787-1848), pochodzący z rodziny czesko-braterskiej pastor w Orzeszkowie, wielki patriota polski. Uczył literatury starożytnej w gimnazjum pruskim w Poznaniu, gdzie walczył o zachowanie języka polskiego w szkole. Przez swoją antypruską postawę został zwolniony z posady nauczyciela w 1824 r. W 1848 r. przyłączył się do Komitetu Narodowego, działającego w Poznaniu, współpracując w nim z Karolem Libeltem. Jeździł do Berlina w obronie praw kultury narodu polskiego.

Kassjusz zmarł w listopadzie 1848 r., w majątku w Chobienicach, a wdzięczni mieszkańcy Wielkopolski postawili mu pomnik – żeliwny obelisk, który stoi do dziś w Orzeszkowie, na naszym cmentarzu.

Cmentarz ten jest także miejscem pochówku rodzin ziemiańskich Bronikowskich i Kurnatowskich.

Na uwagę zasługuje fakt, że to na cmentarzu orzeszkowskim pochowany został prezes generalny Konsystorza Ewangelickiego Królestwa Polskiego w latach 1807-1831 – Karol Bogumił Diehl, zwolennik powstania listopadowego.

Cmentarz jest obecnie – jak wspomniano wyżej – poważnie zaniedbany. Nasza parafia formalnie jest jego właścicielem, ale tak ze względu na znaczącą odległość między Zelowem a Orzeszkowem, jak i ze względu na nasze bardzo niewielkie możliwości finansowe, nie możemy doprowadzić do jego gruntownej restauracji. Niemniej, dzięki nawiązanej współpracy z gminą Kwilcz, w roku 2016 zostały przeprowadzone na cmentarzu duże prace porządkowe (głównie siłami młodzieży szkół lokalnych) oraz został zrealizowany w szkołach powiatu program edukacyjny, związany z ważnością historyczną naszego cmentarza, jako miejsca pamięci regionalnej.

GALERIA ZDJĘĆ